Większość krzewów ozdobnych wymaga stanowiska słonecznego, ale istnieje też sporo gatunków liściastych krzewów ozdobnych kwitnących również w cieniu. Należą do nich np. różaneczniki
- azalie
- pierisy
- hortensje
- irga płożąca
- irga Demmera
- ostrokrzew
- mahonia pospolita
- laurowiśnia wschodnia
- surmia
- średniej wielkości odmiany tawułki
Trzeba jednak pamiętać, że rośliny rosnące w cieniu posiadają bardzo płytki system korzeniowy. Aby dobrze rosły, gleba powinna być próchniczna i stale lekko wilgotna. Z tego względu dobrze jest sadzić je w miejscach, w których będą miały dostęp do wody, w miejscach zapewniających dostateczną wilgoć również w powietrzu np. oczek wodnych, lub po prostu obficie podlewać. Rośliny te powinno się sadzić w grupach – w skupiskach będą znacznie dłużej będą utrzymywać wilgoć. Są to też rośliny słabo odporne na wysuszający wiatr, dlatego należy je sadzić w miejscach zacisznych.
TAK. Ozdobne krzewy liściaste również przycinamy. Od tego zależy sukces w ich uprawie. Aby się ładnie krzewiły i pięknie kwitły, należy skracać, wycinać lub przerzedzać rośliny w celu stymulowania ich wzrostu. W przeciwnym razie pędy będą wybujałe, zaczną się ogołacać od dołu, a roślina z roku na rok będzie coraz słabiej kwitła.
Liściaste krzewy należy ciąć według następujących zasad:
1. Krzewy kwitnące wiosną (lub najpóźniej początkiem lata) takie jak np. forsycja, tawuła wczesna i tawuła Thunberga, porzeczka krwista, żylistek, tamaryszek, jaśminowiec, krzewuszka, kolkwicja chińska, tawulec, złotlin japoński, to krzewy kwitnące na pędach ubiegłorocznych. Tniemy je zaraz po przekwitnięciu za drugim, trzecim oczkiem (pąkiem) licząc od nasady pędu szkieletowego. Jeśli tego nie zrobimy krzewy wykształcą dużo słabych, zagęszczających pędów i z roku na rok będą kwitły coraz słabiej. Cięcie wiosną, przed zakwitnięciem, pozbawiłoby je pąków kwiatowych.
2. Krzewy kwitnące latem i jesienią takie jak np. tawuła japońska, budleja Davida czy prusznik. Są to krzewy, które kwitną na pędach bieżącego roku czyli pędach nowych, tegorocznych, czy jednorocznych jak kto woli. Krzewy te przycinamy mocno wczesną wiosną (w marcu/kwietniu). Silne przycięcie ich pędów spowoduje, że wytworzą mocne pędy, które zakwitną latem lub na początku jesieni.
3. Krzewy takie jak np. trzmielina, kalina, oczar, bez lilak, pięciornik krzewiasty, magnolia, sumak octowiec, klon palmowy i perukowiec podolski to krzewy nie wytwarzające silnych pędów. Tnie się je słabo usuwając jedynie pędy słabe, chore, krzyżujące się czy uschnięte, a także takie, które formują kształt korony. Krzewom tym należy uformować koronę w pierwszych latach po posadzeniu.
4. Krzewy takie jak np. dereń biały i jego odmiany, dereń rozłogowy, wierzby, a także perukowiec podolski ozdobne są głównie z pędów i liści. Aby ich liście i pędy pozostały dekoracyjne , należy je silnie przycinać wczesną wiosną (marzec/kwiecień). Trzeba jednak wiedzieć, że kwitną one na pędach ubiegłorocznych i przycięte wiosną nie zakwitną. Jednak pędy i liście pozostaną ozdobne.
Do wiecznie zielonych krzewów należą np.
- różaneczniki
- pierisy
- kalmia
- bukszpan zwyczajny (wiecznie zielony)
- ostrokrzew
- mahonia pospolita
- hebe
- laurowiśnia
- ognik szkarłatny
- suchodrzew lśniący
- irga Demmera
- berberys Juliany
Krzewy te pozostają zielone w zimie, dlatego należy pamiętać o ich pielęgnacji. Ponieważ rośliny te wyparowują wodę również zimą, narażone są w tym czasie na tzw. suszę fizjologiczną, gdyż nie mogą pobierać wody z zamarzniętej ziemi. Należy je zatem solidnie nawadniać jesienią, a także zimą w czasie odwilży. Dobrze jest sadzić je w miejscach zacisznych, osłoniętych od wysuszających wiatrów.
TAK. Istnieją takie gatunki liściastych krzewów ozdobnych, które cieszą oko swoimi kwiatami nawet zimą. Należą do nich:
- oczar wirgiński – kwitnie na żółto w grudniu styczniu,
- wawrzynek wilczełyko – kwitnie na różowo od końca stycznia do lutego
- dereń jadalny – kwitnie na żółto od lutego do marca, ma jadalne owoce, doskonałe na nalewki
- ciemiernik – kwitnie od grudnia do marca w kolorze zielonym, białym lub różowym lub czerwonym
- kalina wonna – kwitnie na różowo od lutego do kwietnia
- zimokwiat wczesny – kwitnie na żółto już od lutego
Jest wiele gatunków krzewów liściastych, które nadają się do sadzenia w formie żywopłotów i szpalerów. Niektóre z nich muszą być przycinane, inne mogą rosnąć bez konieczności cięcia. Zakładając żywopłot z krzewów liściastych warto przemyśleć sprawę docelowej wysokości roślin. Na wyższy żywopłot dobry jest np. ligustr i ałycza, pęcherznica kalinolistna, grab, lipa i buk. Na żywopłot średniej wysokości dereń, ligustr, oraz grab.. Nleży również też zastanowić się nad glebą, stanowiskiem, a także nad tym czy chcemy mieć żywopłot zielony czy kolorowy, a może zimozielony?
Na zielone żywopłoty doskonale nadają się:
- bukszpan wiecznie zielony
- ligustr
- mahonia pospolita (mahoni nie przycinamy!)
- ostrokrzew Meservy
- laurowiśnia wschodnia
Na kolorowe żywopłoty nadają się: - berberysy Juliany czy Thunberga – są łatwe w uprawie, mrozoodporne i ma drobne zielone liście, które jesienią przebarwiają się spektakularnie na czerwono-pomarańczowy kolor. Na zimę opadają. Dorastają do 1,5m (b.Thynberga) oraz 2-3m (b.Juliany). Kwitną w maju i czerwcu na żółto.
- derenie np. biały czy rozłogowy – derenie w zależności od odmiany mają niezwykle dekoracyjne zielone, czerwone lub żółte pędy. Dereń bały ma biało-zielone liście, które jesienią efektownie się przebarwia, a jego pędy są żywoczerwone. Pędy derenia rozłogowego mają żółty kolor.
- irga – krzew wysoki (do 3m) o ciemnozielonych liściach, które jesienią przebarwiają się na ogniste żółto-czerwone kolory. Ma czarne owoce.
- pęcherznica kalinolistna o żółtych lub purpurowych liściach jest mało wymagająca i odporna na mróz. To krzew szybkorosnący, dorasta do 3 m wysokości. Kwiaty jasne, bez walorów dekoracyjnych
- ognik szkarłatny – kwitnie wiosną na biało, a od jesieni do końca zimy zdobią go owoce podobne do jarzębiny w zależności od odmiany czerwone, pomarańczowe lub żółte. Osiąga wysokość do 2-3m.
- porzeczka złota dorasta do 2-3m, kwitnie obficie w maju na kolor różowy, a liście jesienią przebarwiają się na kolor czerwony, żółty a nawet fioletowy.
Na kolorowe żywopłoty nadają się także inne gatunki kwitnące, takie jak forsycja, ałycza, karagana czy jaśminowiec.
Na niskie żywopłoty nadadzą się: - tawuła japońska – ma w zależności od odmiany zielone, żółte, biało-zielone, żółto-zielone, żółto-czerwone liście i do tego wiosną pięknie kwitnie w kolorze różowym lub białym
- berberys – niższe odmiany o kolorowo wybarwiających się liściach
- pięciornik krzewiasty – dorasta do 1m, kwitnie obficie od maja do października na czerwono, biało, pomarańczowo, żółto lub różowo.
- rokitnik pospolity – szybko rosnący krzew o liściach w kolorze szarym i ciernistych pędach, nie lubi przycinania.
Ciekawe efekty uzyskuje się też, łącząc dwa lub więcej rodzajów roślin o różnych kolorach lub w różnych odcieniach zieleni, np. iglaki z gatunkami liściastymi.
Na żywopłot wiecznie zielony, czyli taki, który zimą nie straci liści, nadają się następujące krzewy:
- bukszpan wiecznie zielony
- berberys Juliany
- ligustr zimozielony
- mahonia pospolita
- ognik szkarłatny
- ostrokrzew
- laurowiśnia wschodnia
Krzewy liściaste silnie i szybko rosnące nadające się na żywopłoty to:
- ligustr
- ałycza
- irga błyszcząca
- pęcherznica kalinoistna
- forsycja